Impera

XƏBƏR LENTİ
21:53Beyləqanda Anar Vəliyevin “xanım jurnalistlərə” “Cənnət Bağı” nda verdiyi ziyafətin “Cəhənnəm” əzabı …21:24Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları İB-nin yaradılmasının 25 illik yubileyi qeyd olunub17:55Azərbaycanda bir yaşadək körpələr arasında ölüm kabusu - SƏBƏBLƏR17:43Ermənistandan Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyeviin dəyişdirilməsinə münasibət17:25Dollarla bağlı MÜHÜM QƏRAR17:04Azərbaycanda ana və oğul özünü Araza atmaq istədi16:52"Liverpul"dan Maneyə yeni müqavilə16:41Bakıda dələduzluq edən şəxs döyüldü16:28“Maşın”da onlar yarışacaq – SİYAHI15:47Azərbaycanda beş yeni “ASAN xidmət” mərkəzi açılacaq15:13Ötən gün əməliyyat edilən Kamil Musəvi danışdı: "Ağciyərimdə zədələr var idi"14:59Azərbaycanda erkən nikahların daha çox qeydə alındığı bölgələr açıqlandı14:39Öncə qeyd etdiyim kimi Bakı şəhər icra hakimiyyətinin başçısı olanda Hacıbala Abutalıbovun Ramiz Verdiyev adında bir kadrı vardı, baş zibildaşıyan idi.14:36Kərəm Həsənov Əliyevlərə qarşı: “Cənab prezident, var-yoxumuz söyülür” - Video14:33Ölkəni dərmanla zəhərləyən mafiya (ARAŞDIRMA)14:11GÜNÜN OYUNU: "Qarabağ" - "Sevilya"13:57Moskvada MDB ölkələrinin Oxucu Assambleyası keçirilib13:41Sabahaın hava PROQNOZU13:30"Ramalın acığına..." - Fatimədən cavab12:43Krallığa hücum müharibə səbəbidir - Pompeo12:07Ağsunun qara günləri – Bacanaqların talan etdiyi rayon… – İTTİHAM12:04ÖLÜMÜNƏ İNANMADIĞIM KÖLGƏ ADAM… –Elxan Şükürlü dostu Etimad İsmayılovdan yazdı12:02Qoşqar Təhməzli “Broker Əbülfəz”in palma yağlarına necə göz yumur? – Özəl11:58Fəvvarələr meydanında konsert təşkil edilib-Milli Musiqi Günü münasibətilə11:47Bakının Baş planının hazırlanması işləri gələn ilin sonlarınadək yekunlaşacaq11:28“Xətai” metrostansiyasında nasazlıq: eskalator xarab oldu11:09Azərbaycandakı milyarder və milyonçular...10:45Ana 10 aylıq körpə qızını boğub öldürdü — Ağdamdakı DƏHŞƏTLİ QƏTLİN TƏFƏRRÜATI10:30Erkan Özoral: Türkiyə ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi artıb22:39Son zamanlar spirtli içkilərin, daha dəqiq desək pivə satışının geniş vüsət alması, yaşından və cinsiyyətindən asılı olamayaraq hər kəsə istehlak olması adamı düşünməyə məcbur edir.20:54Qəbələ rayonunun bir sıra meşə massivləri bir sıra şəxslər tərəfindən qırılaraq məhv edilir.17:59Cəlilabad Ziyalıları Şəhid Adına Məktəbin Direktoru Sücaət Mehtiyevin Saxtakarlığndan Yazdı – MÜRACİƏT17:44Məktəbdə YANĞIN: 30 şagird öldü17:32Qurban Qurbanov: Ən çox izlədiyim çempionat La Liqa, milli isə İspaniyadır17:20Ermənistanda ŞOK SƏNƏD yayıldı: - Nikol Paşinyan dəlixanada yatıb (FOTOFAKT)17:07Azərbaycan və Gürcüstan qaz tədarükü ilə bağlı məsələləri müzakirə ediblər16:48Aztəminatlı ailələrlə bağlı UNİKAL TƏKLİF16:29"Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Heydər Əliyevin dühası və iradəsi sayəsində mümkün olub" - Əli Əhmədov16:11Gələn il Azərbaycanda sosial müdafiə məqsədləri üçün ayrılan vəsait 10 faiz artırılacaq15:59Peşə məktəblərində işləmək istəyənlərin DİQQƏTİNƏ!15:31Hadi Rəcəbli: Bəzi deputatlar fantastik fikirlər səsləndirirlər15:15“Azərişıq”: Hər bir sahibkar elektrik şəbəkəsinə onlayn qaydada qoşulacaq15:00Bu gün Milli Musiqi Günüdür14:45Hacının ilk rəqibi rus oldu - Dünya çempionatı14:31SON DƏQİQƏ: Türkiyədə güclü yanığın14:20Azərbaycanda hamilə qadınlara qənim kəsilən qadın saxlanıldı14:07Mal ətindən ölüm12:35Sabiq deputat YAP-dan QOVULDU12:05Göygöl şefinin oğlunun dəbdəbəli həyatı – Fotolar12:02Baş dəmiryolçunun yüksəlişi və Cavid Qurbanova STOP qoyan sənəd – VİDEO+FOTO11:34Sürücünün yol polisini təhqir etməsi ilə bağlı araşdırma başlanıldı10:47Bakıda helikopter qəzaya uğradı: Pilot ağır xəsarət alıb10:36Novruz Məmmədovdan qərar - Bu şəxslərin maaşı artırıldı10:21“Sevilya” Bakıya gəldi09:48Azərbaycan MN: Düşmən atəşkəs rejiminə əməl etmir20:55“SƏDƏRƏK YUSİF” KÜRÜ “İŞĞAL” ETMƏKDƏ DAVAM EDİR: QANUNSUZ TİKİLİNİN İCAZƏSİNİ İCRA BAŞÇISI VERİBMİŞ – YENİ VİDEO20:53Xəzər rayonunda Hacı Gülağanın sususz qoyduğu adamlar – Vətəndaşı dövlətdən narazı salanlar niyə cəzasız qalır? VİDEO18:00Elinanın intihar etdiyi məktəbin yeni direktoru kimdir? - DOSYE17:40Bu il 1-ci sinif üçün riyaziyyat dərslikləri iki hissədən ibarət hazırlanıb17:20Əmisi oğlunun arvadını qaçıran şəxsi döyüb öldürənlərlə bağlı YENİ XƏBƏR17:00"Qarabağ" öz futbolçusunun qardaşını da — TRANSFER ETDİ16:40Parlamentdə lombard fırıldaqçıları müzakirə edildi16:20“Kütləvi informasiya vasitələri haqqında” qanuna dəyişiklik edilir16:00Bakı məktəblərinə 29 direktor təyin edildi - SİYAHI15:20Azərbaycann məhşur saytları Qazaxıstan tərəfindən alındı... - ADLAR15:00“Ermənistanı gərgin payız gözləyir...” - TƏHLİL14:40Şimal-qərb küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq - Belə deyirlər...14:31DTX Rəşad Atakişiyevin ailəsinin müraciətini araşdırır - GƏLİŞMƏ14:16"Ermənistan Dağlıq Qarabağla bağlı danışıqlar prosesinə ciddi zərbələr vurur" - PA rəsmisi12:48Süleyman Mikayılovun qoçuları Müdafiə Nazirliyi adından alver edir – VİDEO12:46Baba Rzayevin falçı sevdası: “Azərenerji”ni ektrasenslər idarə edir? – VİDEO12:34Rüşvət almaqda ittiham edilən komandirin işi - əsgər yoldaşını güllələyən Qasımzadə də dindirildi12:19Gürcüstanın elektrik enerjisi idxalının 91%-dən çoxu Azərbaycanın payına düşüb12:08Fədayə Laçının məhkəməsi niyə onuncu dəfə təxirə düşüb? - VƏKİLDƏN AÇIQLAMA11:09"Xalq Sığorta"da yeni TƏYİNAT10:56Putin Ankarada “Quran”dan sitat gətirdi - VİDEO10:22Benksinin “Devolved Parliament” əsəri hərracda rekord məbləğə satıla bilər10:07Həbib Nurməhəmmədov məğlub etdiyi rəqibə 100 min dollar bağışladı09:53Gəncədə 29 yaşlı gənc başından bıçaqlandı09:38Dövlət qulluqçusu olmaq istəyənlərin nəzərinə09:24Azərbaycan Mərkəzi Bankı sığortaçılar arasında seçim edib22:41Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyasında Bilik günü qeyd olunub.17:48İran prezidenti Ermənistana səfər edəcək17:35Azərbaycanın ixrac etdiyi meyvə-tərəvəzin dəyəri 14,5%, həcmi isə 0,7% artıb17:19Məşhur müğənni evində ölü tapıldı - FOTO17:07Azərbaycanda yol polisi 1 aylıq uşağı xilas etdi - Atanın təşəkkürü hamını mat qoydu - VİDEO16:49Özbəkistanın Kokand şəhərində keçirilən Birinci Beynəlxalq Xalq Tətbiqi İncəsənət Festivalının rəsmi açılış mərasimi olub16:34Ən qeyri-adi 5 idman növü16:17Deputat Aydın Hüseynov: “Qondarma qurumu dəvət edən dövlət ilk növbədə özünə hörmət etmir”15:52Avtomobil benzini ilə bağlı RƏSMİ MƏLUMAT15:39Venesuela müxalifətinin lideri BMT Baş Asambleyasında müzakirələrə qatılmaq niyyətindədir14:56Azərbaycanda tamah cinayəti – Mənzilə daxil olaraq ev sahibini öldürdülər14:45Tender qalmaqalı: Şəhid ailələrinə tikilən evlərin pulunu kimlər mənimsəyib?14:44Sevindik Hətəmovun Qaradağ arzuları: “karyer müdiri” Bakı intizarındadı14:42Şəmkirdə ermənilik: “1800 manata görə körpəm can verdi…” – Video14:40Azərbaycanın çörəyi ilə çörəkli olanlar…14:37Sumqayıt Dövlət Universitetində Bilik günü” təntənə ilə qeyd olundu14:30SOCAR son 10 ildə gəlirlərini 26 dəfədən çox artırıb13:29DİN Novxanıda baş verən dəhşətli hadisə barədə məlumat yaydı13:25İşsizlərin sayı AÇIQLANDI
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Sentyabr 2019 (411)
Avqust 2019 (631)
İyul 2019 (563)
İyun 2019 (423)
May 2019 (557)
Aprel 2019 (537)

«    Sentyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 

"Rusiyanın imperial ətalətdən qurtulacağını gözləməyin" - E.Qədirli Rusiyanı BELƏ XARAKTERİZƏ ETDİ

29 iyl 2019, 14:29   
    25
"Rusiyanın imperial ətalətdən qurtulacağını gözləməyin" - E.Qədirli Rusiyanı BELƏ XARAKTERİZƏ ETDİ

Rusiyanın demokratikləşməsi çox çətin məsələdir, yaxın gələcəkdə bunun baş verməsi mümkün deyil.

Redaktor.az bildirir ki, siyasi şərhçi Erkin Qədirli Rusiyada gedən proseslərin demokratiyanın bərqərar olmasına səbəb olub-olmayacağına aydınlıq gətirib.

"Rusiyanın imperial ətalətdən qurtulacağını gözləməyin" - E.Qədirli Rusiyanı BELƏ XARAKTERİZƏ ETDİ

E. Qədirli hesab edir ki, Rusiyanın demokratikləşməsi probleminin dərin kökləri var:

“Rusiya üç böyük mədəniyyətin varisidir: Bizans (Kiyev rusu), Türk (Moskva rusu) və Avropa (Sankt-Peterburq rusu). Bu mədəniyyətlərin təsiri bugün də güclüdür. Bizans və Türk mədəniyyətlərinin mirasları bir-birinə daha yaxındır, hətta bir-birini tamamlayırlar. Heç birisi də demokratik deyil. Bununla belə, ikisi də Rusiyada özlərinə nisbətən rahat yer tapa biliblər. Avropa mədəniyyəti isə nisbətən yenidir, dərin deyildir, üstəlik, zorla yeridilib. Bizans mirası, Kiyev rusu çökəndən sonra, rus kilsəsinin şəxsində yaşadı. Rus kilsəsinin rus dövlətilə uzunmüddətli birliyi nəticəsində Bizans mirası Rus dövlətinə də güclü təsir göstərə bildi. Bu təsir o dərəcədə güclü oldu ki, Rusiyada kilsənin təqib olunduğu dönəmlərdə də dövlətin dünyaya Bizans baxışı yoxa çıxmadı”.

E. Qədirli bildirib ki, türk mirası Moskva çarlığının inkişafında aydın görünür:

“Moskvanın yüksəlişi az qala tamamilə Qızıl Ordanın yürütdüyü siyasətin nəticəsində oldu. Öz gücünə yüksəliş üçün Moskvanın yerləşməsindən tutmuş başqa göstəricilərinə qədər, heç bir səbəbi olmayıb. Moskvadan daha qədim, daha zəngin və daha güclü rus dövlətləri olub - Novqorod, Pskov, Smolensk, Ryazan. Hamısı da, dönəminə uyğun, respublika olub. Hamısında parlament (Duma), referendum (Veçe), icra hakimiyyəti (Knyaz) təsisatları səmərəli çalışıb. Novqorod hətta indiki Avropa Birliyinin prototipi sayılan və Şimali Avropanın yüzə yaxın şəhərini birləşdirən Hanza (ticarət) Birliyinin imtiyazlı ortağı olub, üzvlüyə də hazırlaşırdı. Moskva isə, eyni adlı çayın içində yerləşən kiçik bir adanın üzərində taxta çəpərlə əhatəyə alınmış bir kənd olub. Qızıl Orda Moskva knyazı Birinci İvana yarlıq haqqını yığmaq səlahiyyətini verməsəydi, Moskva yüksələ bilməyəcəkdi. Birinci İvan, başqa rus knyazlarından Orda Xanı üçün yarlıq haqqı yığarkən, pulun bir hissəsini özünə götürürdü. Birinci İvan başqa knyazları pulda aldadırdı, Xanın tələb etdiyindən çox yığırdı, fərqi də cibinə qoyurdu. Buna görə Birinci İvanın tarixdə adı "İvan Kalita" qaldı. "Kalita" erkən rus dilində "pul kisəsi" deməkdir (indiki "кошелек"). Beləliklə, Moskva rüşvət, “şapka”, “otkat” hesabına yüksəlməyə başladı, varlandı, böyüdü və gücləndi. Moskva bu günün özündə də Rusiyanın korrupsiya mərkəzidir. Bu şəhərin idarəetməsi də xanlıq şəklini aldı, başqa Rus dövlətlərində olan seçkili təsisatlar orada inkişaf edə bilmədi. Moskva gücləndikcə, başqa Rus dövlətlərini tutdu və oradakı seçkili təsisatları dağıtdı”.

E. Qədirli qeyd edib ki, mərkəzi Moskva olmuş güclü rus dövləti gec-tez geriliyini anladı, Avropadan mütüxəssislər çağıraraq, islahatalara girişdi:

“Bu yola birinci İvan Qroznıy (Dördüncü İvan) çıxdı. İvan Qroznıy Hollandiyadan, Fransadan və İngiltərədən çoxlu mütəxəssis gətirdi. Dördüncü İvan xaricilərin məsləhətilə ölkəni idarə edirdi. Fransanı, İngiltərəni yamsılamağa çalışırdı. Alınmadı. Bir yandan Rus elitalarının (boyarların və kilsənin) güclü müqaviməti, o biri yandan da böyük geopolitik düşmənlə (Polşayla) uzun və ağır müharibə yekunda islahatların dayanmasıyla nəticələndi. Dördüncü İvandan sonra qısa müddət hakimiyyətdə olmuş Boris Qodunov hətta Avropaya tələbə göndərib. Bu, Rusiya tarixində dövlət hesabına xaricdə təhsil proqramının ilk örnəyi olub. Ancaq Avropada təhsil almış gənclərin heç birisi Rusiyaya qayıtmadı. Avropalaşma dayandı. Rusiyada Avropalaşmaya ikinci dəfə ciddi girişən Birinci Pyotr oldu. Pyotra qarşı da güclü müqavimət vardı (boyarlar+kilsə). Pyotr anladı ki, Moskvada Avropalaşma alınmayacaq, ona görə də yeni bir paytaxt qurdu. Sankt-Peterburq gerçəkdən Avropa şəhəri oldu. Çox qısa zamanda Sankt-Peterburq Moskvanı üstələdi. Ancaq Moskvanı üstələməklə də Rusiyanı avropalaşdırmaq alınmadı. Sankt-Peterburqda formalaşmış yeni rus elitası rus xalqından çox uzaqlaşmışdı. Rus elitasının tənhalığı və çarəsizliyi rus ədəbiyyatında aydın göstərilib. Rus liberallarının (bugünün özündə belə) əsas problemi- ideyaların prinsipiallığı fonunda prinsiplərin özülsüzlüydür”.

E. Qədirli vurğulayıb ki, I Pyotr və II Yekaterina Rusiyanı Qərbləşdirmək cəhdlərində çox amansız olub:

“Rusiyanı üçüncü dəfə Qərbləşdirmək cəhdini bolşeviklər etdilər. Tamam fərqli (liberalizmin yerinə sosializm) ideoloji əsaslarla olsa da, bolşeviklərin yürütdüyü siyasi layihə Qərbləşmə olub. Marskizmin də Qərb ideologiyası olması bir yana, bolşeviklərin elitası uzun müddət Avropada yaşayıb, xarici dillər bilib, Avropa intellektualları ilə danışıb, yazışıb, Qərbin texnoloji üstünlüyünü və ondan doğan siyasi nəticələri anlayıb. Bolşeviklər də çox qəddar olublar, milyonlarla adam qırıblar. Stalin, öz növbəsində öncə bolşeviklərin elitasını, sonra isə başqa təbəqələrdən olanları qırdı, ölkəni qapatdı, Avropadan üz döndərdi, axırda da özü Avropanın yarısını tutdu. Avropalaşma yenə alınmadı”.

E. Qədirli qeyd edib ki, SSRİ çökənə qədər Rusiyada geopolitik önəm daşıya biləcək heç bir böyük mədəni layihə olmadı:

“Yeltsinin dönəmində isə Rusiya çox zəif idi. Putin hakimiyyətə gələndən bu yana, Rusiya yenə Avropadan uzaqlaşmağa başladı və uzaqlaşmağa davam edir. Putinin dönəmində formalaşmış yeni liberal nəsil, bəzi fərqləri nəzərə almasaq, əvvəlki liberal nəsillərin yanlışlarını təkrarlayır. Dünyagörüşlərində eyni təməl problemi qalır - ideyaların prinsipiallığı fonunda prinsiplərin özülsüzlüyü... Rusiya bəlkə gec-tez demokratik ola bildi, amma onun liberallaşacağını, imperial ətalətdən qurtulacağını gözləməyin”.
OXŞAR MÖVZULAR