Impera

XƏBƏR LENTİ
20:09İstanbulun tam mərkəzində, Sultanəhməd məscidi yaxınlığında yerləşən Aybar oteli 2015-ci ildə istifadəyə verilib. Dördmərtəbəli dördulduzlu otelin sahibi Milli Məclisin deputatı,20:04ŞAHPLOV restoranının əsl sahibi də Milli Məclisin deputatı Ağalar Vəliyevdir. Əvvəllər bura VENTURA adı ilə məşhur olub18:00Putin "Orta və yaxın mənzilli raketlərin ləğvi"nə dair müqavilə barədə bəyanatla çıxış edib17:4091 yaşlı adamın ağ ciyərindən baxın nə çıxdı - FOTO17:20Bakıda yeniyetmə qız evdən qaçdı: atası bir ildir zorlayırmış17:10Erdoğan kritik toplantıda talimatı verdi!16:59İlin sonuna kimi... - Qarabağ məsələsi HƏLL OLUNUR?16:40Tarixin ən güclü "Ferrari"sinin qiyməti açıqlandı - FOTO16:28Ekspertlər: Tramp Yerevana eyham vurur ki, Qarabağ üzrə mövqeyini dəyişməli, Bakı ilə razılığa gəlməlidir16:22Biznesmen deputatın İstanbuldakı dəbdəbəli oteli (FOTO)16:14Azərbaycanda 16 yaşlı oğlanı söyüş üstündə öldürdü16:09Növbəti tender müəmması: yayın cırhacırında "bahar satınalması"...15:57Deputat “5-6 milyonla işi bağlayacam” deyib?15:36"Uşaq gəlib orda baş yarmağı görmürsə..." - Hacı Surxay Məhərrəmlik ayından danışdı15:35Sahibkarlar Ufada beynəlxalq festivalda iştiraka dəvət olunurlar15:33Hindistanda məbədin divarları ÇÖKDÜ - ÖLƏNLƏR VAR15:32"Bu, ilk və son idi" - Şeyma Subaşı qalmaqal yaradan hərəkətinə peşmandır15:29DİN Bakıda baş verən dəhşətli hadisə ilə bağlı məlumat yaydı14:35“Narahat olmayın, “Qarabağ” qrupa düşəcək” – Vaqif Sadıqov14:32Ata uşağının gözü qarşısında ananın boğazını kəsdi - VİDEO14:29Fransa Azərbaycan yeni səfir təyin etdi14:27Azərbaycanda saz havasına hovuzda rəqs etdilər - Video14:21Mərdəkan körpüsündən avtomobil aşıb, xəsarət alanlar var13:21FHN: Bu il Azərbaycanda çox isti hava olmayıb13:12“Baku Bus”ın avtobusunda tüstülənmə olub - VIDEO12:38İran-Azərbaycan dəmir yolu xəttinin xəritəçəkmə prosesi başa çatıb12:26General Hacı Əliyevin rütbəsini artırdı11:31Bakıda restoranda inanılmaz görüntülər - Hovuza girib rəqs etdilər - VİDEO10:36Qonşu qızla oğlan intihar etdi – Azərbaycanda faciə10:25Taxta bazarındakı yanğında zərərçəkənlər evə buraxıldı10:07Bakıda “Range Rover” parka girdi - REAL VİDEO09:40Erməni tərəfi atəşkəs rejimini 21 dəfə pozub23:38Sumqayıt məhkəməsinin hakimi biznesmenə qarşı silah davasına çıxmağa hazırdır? –VİDEO17:32FHN 133 yaşayış binası ilə bağlı QƏRAR VERDİ17:28Əsəd qüvvələri türk əsgərlərinə hücuma keçdi17:23"Neftçi"də Dabo qalmaqalı böyüyür - "Bu ölkədən rədd olmalısan!"17:18"Mühacir biznesi": insanlar necə aldadılır? - RƏYLƏR17:15Pilotun xanımı: "Oğluma necə deyəcəm ki, atan bir də qayıtmayacaq?"14:06Keçmiş nazir müavini Əsgərovun və oğlunun yeni əməlləri üzə çıxdı14:04Bir evdən üç general... – Əli Nağıyev və qardaşları14:01“Qara qutu” oxundu – MiQ-29-un qəzaya uğrama səbəbi bilindi13:58Space TV-nin efirində Üzeyir Mehdizadəyə görə dava düşdü — VİDEO13:56Könül: “Onunla sevgili olardım” — ETİRAF \ FOTO13:54Bu ərazilərdə qaz olmayacaq13:44Polisdən avtomobil sahiblərinə XƏBƏRDARLIQ — Ehtiyatlı olun!13:27Lətifə dənizdən elə — FOTOLAR PAYLAŞDI Kİ13:25Azərbaycanda bu məşhurların gizli və intim — VİDEOLARI YAYILIB13:23DİN: Ucarda hər hansı qeyri-adi məxluqa rast gəlinməyib13:21Sabiq İH başçısının qardaşı oğlu 1 milyonunu istəyir: “Məni döyərək səsimi diktafona yazdılar”13:20Bakı metrosundan istifadə edənlərə ŞAD XƏBƏR13:18Prezident İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişikliyi təsdiqləyib12:11Bir ailədə 3 general-leytenant11:02Hərbi təyyarəmizin qəzaya uğrama səbəbi: yad cisimlə toqquşub, pilot xəsarət alıb10:46Britaniya telekanalı Putin haqqında film çəkəcək10:30Peşə məktəblərinə sənəd qəbulu başladı10:18Azərbaycanda 4 bal gücündə zəlzələ olub10:04Düşmən ordumuzun mövqelərini atəşə tutdu09:42Çempionlar Liqasında günün nəticələri09:32Qubada yol qəzasında xəsarət alanların SON DURUMU09:20Putindən Avropa Şurasına mesaj08:50Qəbələ otelləri siyasi oyunlara alət edilib.17:33Müşfiq Rəhimovun yerinə o gətirildi - YENİ TƏYİNAT17:21Dövlət Komitəsinin sədri və sədr müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul ediblər17:07Ofelya Zeynalova vəfat etdi - FOTO16:50Azərbaycandan Həcc ziyarətinə gedən zəvvarların ilk qrupu Vətənə dönüb16:48Bakıda ŞOK HADİSƏ — Avtoş dönər bıçağı ilə yol polisinə hücum etdi16:23Dünyada 20 milyon insanın həyatı risk altındadır – Azərbaycanda da iki hal qeydə alınıb16:07Xalq artisti vəfat etdi15:51Bakıda dəhşət: uşaq və qadın "Kamaz"ın altından son anda xilas oldu - VİDEO15:30"Ayağı bir-birinə zəncirlənən azyaşlının xalası dərhal cəzalanmalıdır" - AÇIQLAMA14:56Bu ölkə 2020-ci ildən ikili vətəndaşlığa icazə verəcək14:41Mehriban Əliyeva pilotumuz Rəşad Atakişiyevin vida mərasiminə əklil göndərdi - FOTOLAR14:23Bakıda dəhşətli qəza: maşın prospekt boyu belə fırlandı - VİDEO14:00AFFA bir neçə klubu cərimələdi - SƏBƏB13:50Bakı da ən ucuz - məktəbli yarmarkası açıldı13:18Pilotun həyat yoldaşı: "Axtarış-xilasetmə qruplarının gərgin əməyinin şahidi olduq"12:37İnstaqram bunu bacaranlara pul mükafatı verəcək12:18"Jara" 5 gün olacaq?11:09"Ruhun şad olsun, oğul" - Flora Kərimova Rəşad Atakişiyevdən yazdı10:45Baş nazirdən QƏRAR - Bu qurum da büdcədən maliyyələşəcək10:19Siyəzəndə QƏZA: Səkkiz nəfər xəsarət aldı09:56Azərbaycan nefti cüzi ucuzlaşıb09:46Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəs rejimini 23 dəfə pozub22:03Accsess Bank 70-dən çox insanı işsiz qoydu-şok faktlar20:24Səfər Mehdiyevin “paqon”luları: Gömrükdəki özbaşınalıqlar dövlət üçün təhlükəli həddə çatıb17:40Ankaranın növbəti PKK əməliyyatını zəruri edən nədir? - TƏHLİL17:25İradə Gülməmmədova Xırdalan sakinləri ilə görüşdü - FOTO17:20Azərbaycanda yeniyetmə valideynlər - Onların dəqiq sayı bilinmir17:12Yeni aqrar sığorta mexanizminin tətbiqinə başlanılır16:44Vicdan əzabı çəkən Nigar Camal sirrini açdı: "15 il əvvəl qarınlı kişilər..."16:30Nazirlik hərbi pilotumuzun axtarışında iştirak edənlərə təşəkkür etdi16:16Nursultan Nazarbayev Qazaxıstan haqqında klip çəkdirib16:03Bakı-Tbilisi-Ceyhan kəməri ilə 7 ayda 19 milyon tonadək neft daşınıb15:48“Rəşadın ayağı bir neçə gün əvvəl, bədəni isə bu gün tapılıb”15:31Dünyanın ən zəngin azərbaycanlısı 3 milyard dollar xərclədi15:08Saakaşvili: Qarabağ Azərbaycandır!14:46Həbsxanadan 258 məhbus qaçdı - SON DƏQİQƏ14:33Avtomobil benzini ilə bağlı RƏSMİ MƏLUMAT14:10"Maşın" növbəti sürəti ilə ekranlara qayıdır13:59BMT-dən fillərlə bağlı QADAĞA
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Avqust 2019 (464)
İyul 2019 (564)
İyun 2019 (423)
May 2019 (557)
Aprel 2019 (537)
Mart 2019 (417)

«    Avqust 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

Dünya yeni böhran astanasında: neftin qiyməti sürətlə düşür – Azərbaycanı nə gözləyir?

09 avq 2019, 11:55   
    12
Dünya yeni böhran astanasında: neftin qiyməti sürətlə düşür – Azərbaycanı nə gözləyir?
 

ABŞ-la Çin arasında başlayan ticarət müharibəsi ölkəmizi də təhdid edir.

Dünyanın iki nəhəng iqtisadiyyatına malik ABŞ-la Çin arasındakı ticarət müharibəsi fonunda dünya neft bazarında qiymətlərin sürətli enişi davam edir. Avqustun 7-də bu ilin yanvarından bəri ikinci dəfə dünya bazarında "Brent" markalı neftin 1 barelinin qiyməti 58 dollardan aşağı düşüb.

 

Dünən gün ərzində ucuzlaşma davam edib – 57.45 dollar.

Bloomberg-in məlumatına görə, bu qiymətə birjalarda sentyabr-oktyabr ayları üçün müqavilələr bağlanıb. Ucuzlaşma Azərbaycan neftindən də yan ötməyib. Belə ki, dünya bazarında "Azeri Light" (CIF) markalı neft də ucuzlaşıb. Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 3,51 dollar azalaraq 58,81 dollara bərabər olub.

Neftin ardınca dünya birjalarında sıxılmış qazın (LNG) da qiyməti kəskin ucuzlaşmağa başlayıb. Caspianbarrel Agentliyinin məlumatına görə, dünən 1 BTU (Britaniya termik vahidi) 2.107 dollardan 2.098 dollara düşüb: "Min kubmetrə çevirdikdə, bu, təqribən 80 dollar edir. Əvvəllər qiymət adətən 4-5 BTU arasında dəyişirdi, yəni 150-160 dollar".

Qeyd edək ki, hələ ki bazardakı enmə prosesini dayandıracaq müsbət siqnallar yoxdur. Əksinə, açıqlanan məlumatlar neftin qiymətinin enməsi prosesini daha da sürətləndirəcək xarakterlidir. Bu məlumatlardan biri qlobal iqtisadi artımın proqnozlaşdırılandan aşağı həddə olmasıdır. Xüsusilə neftə tələbatı artıran Çin iqtisadiyyatında böyümənin yavaşıması bazara ciddi təsirə malik siqnal hesab olunur. Belə ki, bu ilin 2-ci rübündə Çində ÜDM-in artımı 6,2 faiz təşkil edib ki, bu, 1992-ci ildən bəri ən aşağı rəqəmdir. 2018-ci ilin yekunlarına əsasən Çində ÜDM-in artım tempi 6,6 faiz olmuşdu, bu da 1990-cı ildən bəri ən aşağı səviyyədir.

Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ-ın Çinlə başlatdığı ticarət savaşının getdikcə kəskinləşməsi Asiya nəhəngində iqtisadi azalmanın sürətlənməsinə səbəb olacaq. Bu isə bazarda tələbin kəskin azalması deməkdir. Digər tərəfdən, əksər analitik mərkəzlər dünyanın yeni qlobal iqtisadi böhran ərəfəsində olduğu qənaətindədir. Hesab olunur ki, yeni qlobal böhran artıq 2020-ci ildən başlaya bilər. Böhranın əsas səbəbi kimi tsiklik inkişaf dövrünün başa çatması, yeni tənəzzül mərhələsinin başlanması zamanının yetişməsi göstərilir. Böhranlar tarixinə nəzər yetirsək, əksər böhranlar arasında 7-11 illik fasilənin olduğunu görmək mümkündür. Bu isə 2008-2009-cu illər böhranından sonrakı artım dövrünün sona çatmaqda olduğu deməkdir.

Analitik mərkəzlərin hesablamalarına görə, ABŞ iqtisadiyyatı 10 ildir ki, davamlı olaraq böyüyür – bu, son 150 ildə ilk dəfədir. ABŞ fond bazarı bu inkişafın önündə gedir. S&P indeksi 2009-cu ilə nisbətən 4 dəfə artaraq, tarixi maksimuma çatıb, Dow Jones indeksi isə 3,7 dəfə artıb. Bundan əlavə, dünya ölkələri bu artımlar fonunda öz vəsaitlərini risklərdən sığortalamaq üçün qızıla investisiyaları kəskin artırıblar. Nəticədə qızılın 1 unsiyasının qiyməti 1500 dolları keçib. Qızıla investisiyaların artması yeni böhranın ilk əlamətlərindən biri hesab olunur.

Hesab olunur ki, növbəti böhran əvvəlki bütün böhranlardan daha kəskin ola bilər. Buna kapitallaşma səviyyəsinin yüksək olması gətirib çıxaracaq. Belə ki, dünya səviyyəli bir çox şirkətlərin kapitallaşması ayrı-ayrı dövlətlərdən daha yüksək həddədir. Bu isə böhranda itkilərin daha böyük olmasına gətirib çıxara bilər.

Qlobal böhrana gətirəcək ikinci amil kimi dünya ölkələrinin xarici borclarının ifrat həddə çatması hesab edilir. Məsələn, ABŞ-ın xarici borcu ölkə ÜDM-nin 80 faizi həddinə – 22 trilyon dollara çatıb, artım davam edir. Və təhlükəli məqam budur ki, bu borcun 20 faizi Çinin əlindədir. Ticarət savaşında ciddi zərər görəcəyi təqdirdə Çinin ABŞ-ın borc kağızlarından imtina etməsi Vaşinqtonu tarixində görmədiyi böhrana sala bilər.

Dünyanın ikinci böyük iqtisadiyyatına malik Çində də dövlət borcu yüksək həddədir. Bu ölkənin 30 illik davamlı iqtisadi artımının arxasında ÜDEM-in 300 faizinə çatan borc dayanır.

Daha təhlükəli bir məqam budur ki, kapitallama və dövlət borcunun artımı qlobal istehsalın azalması ilə müşayiət olunur.

Dünya üzrə inflyasiya göstəricisi 2 faizdən aşağıdır. Bu isə qlobal istehlakçı tələbinin azaldığını göstərir. Tələbin azalması isə ardınca təklifin artmasının qarşısını alır.

Nəhayət, Çinin bank sektorundakı problemlər qlobal böhranı başladacaq amillərdən biri ola bilər. Çində bank sistemi ciddi şəkildə problemli kredit böhranı yaşayır. Dövlət proqramları çərçivəsində verilmiş yüz milyard dollarla kreditlər geri qaytarılmır, bu isə bank sektorunda kəskin problemlər yaradır. Son 3 ildə Çin hökumətinin bankları dəstəkləmək üçün atdığı addımlar gözlənilən nəticəni vermir: "ölü" kreditlərin miqdarı hədsiz dərəcədə çoxdur.

Böhranın haradan, hansı ölkədən başlanması əsas deyil. Əsas odur ki, ABŞ, Avropa Birliyi və Çinin əlində böhranın təsirlərini yumşaldacaq rıçaqlar faktiki olaraq mövcud deyil. Belə ki, uçot dərəcələri tarixdə ən aşağı həddədir: Avropada 0 faiz, ABŞ-da 2-2,25 faiz. Bu isə böhran dövründə mərkəz bankların manevr imkanlarını sıfıra endirir.

Təcrübə göstərir ki, təbii sərvətlərdən asılı olan ölkələr dünya böhranından daha çox təsirlənirlər. Bu baxımdan, gəlirlərinin 90 faizə yaxınını neft-qaz satışından əldə edən Azərbaycan üçün həm ABŞ-Çin ticarət savaşı, həm də qlobal böhran gözləntiləri müsbət siqnallar hesab olunmur. Bu şəraitdə Azərbaycanın makroiqtisadi sabitliyi saxlamaq, büdcə gəlirlərini təmin etmək və sair istiqamətlərdə yürüdəcəyi siyasət ciddi şəkildə müzakirə olunmaqdadır.Enerji məsələləri üzrə ekspert, Neft Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri İlham Şaban bildirir ki, bu ilin 7 ayında Azərbaycan neftinin orta satış qiyməti 66 dollardan yuxarı olub: "Əvvəla, bu il ərzində neftin qiymətinin 60 dollardan aşağı düşməsi halı bir neçə dəfə təkrarlanıb. Rusiya Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, Uralsk markalı neftin 7 ayda orta qiyməti 65 dollardan yuxarı olub. Bu halda, Azərbaycan nefti minimum 66,5 dollar olub. Bu isə büdcədə nəzərdə tutulandan 11 faizdən də yüksək göstərici deməkdir. Bundan sonra dünya bazarında qiymət gərək 2 ay da 60 dollardan aşağı olsun ki, orta qiymət gəlib 60 dollardan aşağı düşsün. Bu isə 3-cü rübün sonuna qədər qiymətin proqnozlaşdırılan həddə olması deməkdir".

Ekspertin fikrincə, bu halda, Azərbaycan hökumətinin büdcəyə yenidən baxmasına hər hansı ehtiyac qalmır:"Hökumət onsuz da həmişə büdcə xərcləmələrində ehtiyatlı siyasət yürüdür. Yəni ilin son aylarında qiymət 60 dollardan aşağı olsa belə, büdcə dəyişikliyinə ehtiyac yaranmayacaq. Əgər qiymət enişi uzunmüddətli olsa belə, Azərbaycanın Dövlət Neft Fondu var. Növbəti il üçün büdcə hələ yenicə hazırlanır. Hesab edirəm ki, 55 dollar Azərbaycan hökuməti üçün comfort qiymətdir. Hökumət gələn il üçün neft istehsalı həcmini də nəzərə almaqla rasional büdcə tərtib etməklə çətinliklərin qarşısını ala bilər. Mütləq şərt deyil ki, büdcə xərcləri bu il 24 milyard olubsa, gələn il də o qədər olsun. Bu il bir sıra xərctutumlu layihələr, islahatlar başa çatıb, beş böyük zavod işə salınıb. Bu il dövlət kreditlərlə bağlı SOCAR-a yardım edirdi. Gələn il buna ehtiyac qalmır artıq. Yəni xərcləri optimallaşdırmaqla neftin qiymətinin ucuzlaşması halında belə Azərbaycan vəziyyətdən itkisiz çıxa bilər, yetər ki, hökumət hərtərəfli hesablamalar aparmaqla büdcə tərtib etsin". 
(musavat.com)


OXŞAR MÖVZULAR